Rijksweldadigheidskolonie

Wortel
Kerkhof Wortel-Kolonie

Armoede is van alle tijden, al was er vroeger een verschil tussen bedelaars en landlopers. Liefdadigheidsinstellingen zorgden voor bedelaars of armen van eigen streek; vreemde bedelaars of landlopers werden meedogenloos verjaagd. Aan het einde van de 18de eeuw kreeg de armenzorg met de Franse overheersing een nieuwe structuur en nam de overheid diverse initiatieven. Zo richtte ze in 1822 in Wortel een vrije landbouwkolonie op waar arme gezinnen werden tewerkgesteld. Het project kende echter geen succes en werd na de Belgische onafhankelijkheid afgevoerd. 
Na de nodige aanpassingen startte de Rijksweldadigheidskolonie in 1881 opnieuw en werd het een thuishaven voor landlopers en bedelaars. Tot aan de Eerste Wereldoorlog was er een bezetting van meer dan vijfduizend landlopers-gedetineerden. Na de afschaffing van de wet op de landloperij in 1993 werden de centrale gebouwen van de ‘kolonie’ ingericht als gevangenis. De overige gebouwen en gronden kregen een nieuwe bestemming. Het domein, een uniek compartimentenlandschap met bossen, weilanden en monumentale dreven, is sinds 1999 beschermd als cultureel-historisch erfgoed, uniek in Europa.

Intussen werd de selectieprocedure voor de erkenning van Wortel en Merksplas-Kolonie als Unesco Werelderfgoed opgestart. Wellicht maakt de ‘kolonie’ in de toekomst deel uit van die verzameling bijzondere erfgoedsites. Via onderstaande website blijft u op de hoogte van de laatste nieuwtjes.